Publicaties TKI Urban Energy

Inhoud van deze pagina
  • Vooruitblik 2018
    Document over wat TKI Urban Energy in 2018 wilde bereiken en wat daarvoor nodig is.

Innovaties aardgasloze woningen, wijken en gebouwen

  • 30 april 2018 Verkenning tool aardgasvrije bestaande woningen
    Dit rapport is een verkennende studie naar het ontwikkelen van een tool voor het aardgasvrij maken van bestaande woningen. De tool richt zich op het inzichtelijk maken van de consequenties voor bewoners als aardgas als energiebron verdwijnt voor verwarming, warmtapwater en koken.

Zonne-energie

  • Voor het zonnestroomgerelateerde gedeelte van de Kennis en Innovatie Agenda (KIA) heeft TKI Urban Energy TNO uitgenodigd om een viertal inputdocumenten te maken. Drie van deze inputdocumenten richten zich op een specifieke PV-technologie en één inputdocument richt zich op PV-systemen en -toepassingen. Drie van de vier inputdocumenten kunt u hier downloaden. Onder andere gebaseerd op deze inputdocumenten ontwikkelt TKI Urban Energy een integrale PV-routekaart voor Nederland. Publicatie van dit vierde inputdocument volgt binnenkort:
  • 21 en 22 juni 2017 Verslag TKI dagen - PV technologieën
    Op 21 en 22 juni 2017 kwamen ruim 80 zonne-energie professionals in Utrecht bijeen om hun TKI-projectvoortgangsbijeenkomst te houden, elkaar informeel te ontmoeten, en nieuwe projectideeën en relevante kennis met elkaar uit te wisselen.
  • 22 november 2017 Video: de innovatiekracht van de Nederlandse zonPV sector
    “De zonnestroomsector is zeer innovatief, succesvol en een aantrekkelijke partner voor internationale bedrijven en kennisinstellingen die samenwerkingspartners zoeken.” Dat is in het kort de boodschap van de Nederlandse zonnestroomsector die dit middels een film bekend wil maken bij buitenlandse partijen.
  • 7 november 2018 Verslag Sunday 2018
    Op woensdag 7 november 2018 vond de Sunday plaats in het Spant! te Bussum. De Sunday is al jarenlang het grootste zonne-energiecongres van Nederland waar de gehele sector bijeenkomt onder het motto onderzoek ontmoet praktijk.
  • december 2018 Brochure Zonnepanelen en Natuur
    Een praktische handreiking over hoe zonnepanelen kunnen samengaan met natuur. Opgesteld op initiatief van het consortium ‘Zon in landschap en landbouw’.
  • 12 en 13 december 2018 Verslag PV-TKI-dagen december 2018
    Op 12 en 13 december 2018 ontmoetten ruim 80 zonnestroomprofessionals elkaar in Utrecht om projectvoortgangsbijeenkomsten te houden, relevante kennis met elkaar te delen, en nieuwe projectideeën met elkaar te bespreken.

Duurzame warmte en koude in de gebouwde omgeving

  • 14 mei 2020 Warmtenetten ontrafeld
    Warmtenetten zijn een belangrijke schakel in het verduurzamen van de energievoorziening in de gebouwde omgeving. Een warmtenet vervoert warmte direct naar huishoudens in leidingen onder de grond en maakt zo een duurzaam en aardgasvrij energiesysteem mogelijk. In deze publicatie vindt u een helder overzicht met alles wat u moet weten over warmtenetten. Deze publicatie is in opdracht van TKI Urban Energy opgesteld door DWA.
  • 19 december 2019 Gezond gasloos voor professionals
    Bij het uitvoeren en het ontwikkelen van nieuw beleid wordt tegen het volgende probleem aangelopen: Gezonde binnenlucht kan de energietransitie maken of breken. In opdracht van RVO.nl voor de Topsector Energie op verzoek van TKI Urban Energy heeft TNO informatie verzameld over effectieve maatregelen om een goed binnenmilieu in luchtdichte en goed geïsoleerde aardgasloze woningen te verkrijgen.
  • 29 mei 2018 Ontwikkeling koudevraag van woningen
    W/E adviseurs heeft een rapport opgesteld waarin de behoefte naar koudelevering in de komende jaren is onderzocht. Door de verwachte toename van het aantal zomerse dagen, een hogere temperaturen in de zomer, vergrijzing en gewenning van comfort door airco's in auto's/gebouwen wordt er voorspeld dat de koudevraag in de gebouwde omgeving toeneemt.
  • 13 september 2017 TNO Roadmap Warmtepompen
    In opdracht van TKI Urban Energy heeft TNO een roadmap opgesteld voor een verbeterd innovatiebeleid, samen met Nederlandse producenten, afnemers en gebruikers van warmtepompen.
  • 15 november 2017 Roadmap Compacte Conversie en Opslag
    Roadmap in het kader van het project de Tweede Warmterevolutie, die de verschillende innovatie- en technologiepaden beschrijft die nodig zijn om concepten voor warmte- en koude opslag en conversie voor de gebouwde omgeving succesvol te ontwikkelen en in de markt te zetten. Meer informatie en aanvullende onderleggers hierover staan gepubliceerd op ProjectCCO.org.
  • Mei 2018 Analyse 'Weg van gas'
    In deze rapportage is er door CE Delft en IF Technology onderzoek gedaan naar de kansen voor nieuwe concepten voor LageTemperatuurAardwarmte en Mijnwater.

Flexibele energie-infrastructuur

  • 8 april 2018 Roadmap Gelijkspanning
    Rapport over de ontwikkelingen op het gebied van gelijkstroom in Nederland, opgesteld door Berenschot i.o.v. RVO.nl voor de Topsector Energie, op verzoek van TKI Urban Energy. Deze roadmap richt zich op DC-microgrids en zeven specifieke toepassingsgebieden daarvan. Doelstelling van de roadmap is het geven van inzicht in de verwachte ontwikkelingen op het gebied van DC in Nederland.
  • 29 september 2016 Collectieve warmte naar lage temperatuur
    Rapport over de overwegingen die komen kijken bij de transitie van hoge temperatuur naar lage temperatuur warmtenetten voor bestaande bouw, opgesteld door Ecofys & Greenvis i.o.v. RVO.nl voor de Topsector Energie, op verzoek van TKI Urban Energy. Een korte PowerPoint presentatie van het rapport is hier te vinden, verdere uitleg en kostenkentallen staan in het rapport.

Energieregelsystemen en –diensten voor en van spelers op de energiemarkt

  • 11 februari 2020 Smart Grid Ready Energy Storage
    Er komen steeds meer opslagmogelijkheden commercieel beschikbaar, batterijsystemen zijn daarom ook volop in ontwikkeling. Om batterijsystemen op een veilige, betrouwbare en efficiënte wijze aan te sturen, is interactie nodig tussen de batterij en de buitenwereld. Dat betekent dat er verschillende verantwoordelijkheden en rollen zijn voor de partij die de batterij ontwikkelt en degene die hem aanstuurt. In verschillende innovatieprojecten wordt zichtbaar dat de ontwikkelaars en systeemintegratoren van batterijsystemen worstelen met het inrichten van een goed 'storage Energy Management Systeem' (EMS) waar partijen als aggregators goed mee uit de voeten kunnen. Daardoor is het niet mogelijk om batterijsystemen eenvoudig ‘plug & play’ op te nemen in het energiesysteem. Om die reden heeft TKI Urban Energy aan DNV GL en Technolution gevraagd om een leidraad op te stellen waaraan een elektrisch opslagsysteem moet voldoen om effectief en eenvoudig geïntegreerd te kunnen worden in een smart-grid.
  • 20 december 2019 Praktijkervaringen flexibiliteit ontsluiten
    Door innovators die aan de slag gaat met het ontsluiten van flexibiliteit, wordt regelmatig geconstateerd dat de praktijk weerbarstiger is dan verwacht. Zaken vallen tegen, blijken complexer of duren langer dan vooraf gedacht. Door deze praktijkervaringen via een rapportage inzichtelijk te maken, kunnen organisaties worden geholpen om in de toekomst sneller en effectiever projecten op het gebied van flexibiliteit op te zetten.
  • 19 mei 2017 Verslag Bijeenkomst ‘Slimme aansturing voor én achter de meter’
    Eén van de vraagstukken is hoe de optimalisatie plaatsvindt tussen binnenklimaat enerzijds en het bieden van flexibiliteit voor portfolio-optimalisatie, balanshandhaving en congestiemanagement anderzijds. Zijn we klaar voor grootschalige toepassing of nog niet?
  • december 2017 Flexibiliseringsmechanismen in relatie met saldering
    Rapport over flexibiliteit en saldering. Dit rapport is tot stand gekomen in opdracht van RVO.nl op verzoek van de TKI Urban Energy. In dit onderzoek wordt de waarde van flexibiliteit bij kleinverbruikers in kaart gebracht, die ontsloten kan worden bij variabele leverings- en nettarieven. Daarbij wordt tevens gekeken naar de impact van alternatieven voor saldering. De potentiële waarde van deze flexibiliteit wordt in beeld gebracht op niveau van kleinverbruik en op systeemniveau. Ten slotte wordt bekeken in hoeverre de voorgestelde flexibiliseringsmechanismen aansluiten bij het bestaande reguleringskader.
  • december 2017 (herziene versie december 2018) Analyse lokale marktplaatsinitiatieven
    Rapport over verschillende lokale energie-marktplaatsinitiatieven, opgesteld door Ecofys i.o.v. RVO.nl voor de Topsector Energie, op verzoek van TKI Urban Energy. In dit rapport worden factsheets gepresenteerd van de projecten en bedrijven die zich bezig houden met lokale energie-marktplaatsen. Het doel van dit rapport is om kennis te delen en de verschillen tussen diverse initiatieven te duiden.
  • augustus 2019 Lokale flexibiliteit voor een stabiele elektriciteitsvoorziening
    De groeiende vraag naar en productie van elektriciteit vraagt om nieuwe maatregelen om een goed functionerende elektriciteitsvoorziening te kunnen garanderen. Flexibiliteit is het sleutelwoord. Maarten de Vries, programmamanager Smart Energy Systems, schreef een artikel over de inzet van lokale flexibiliteit voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet. De conclusie: Diverse technische mogelijkheden zijn in kaart gebracht. Er is nu behoefte aan schaalbare, herhaalbare en integrale oplossingen. Wetgeving speelt ook een rol en heeft invloed op de haalbaarheid van technische oplossingen.

Versnelling energierenovaties in de gebouwde omgeving

Overige publicaties

  • januari 2019 Inspiratieboek Maatschappelijk Verantwoord Innoveren (MVI)
    In het innovatieprogramma van de TKI Urban Energy is veel aandacht voor de technische kant van duurzame energie-innovaties, maar naar eigen mening niet genoeg aandacht voor het ontwerpen voor eindgebruikers, terwijl dit een cruciale succesfactor is van implementatie. TKI Urban Energy heeft Ecofys Navigant gevraagd een verzameling te maken van projecten die het belang van het ontwerpen voor de eindgebruiker aantonen. Dit is belangrijk omdat (1) de partijen in het netwerk van TKI Urban Energy hierdoor het belang van de eindgebruiker in de energietransitie inzien, (2) de programmering van TKI Urban Energy nu hierop aangepast kan worden en (3) omdat toekomstige innovatieprojecten hierdoor waarschijnlijk succesvoller gaan worden.
    In het Inspiratieboek MVI worden 12 projecten uitgelicht die op een zorgvuldige manier met de eindgebruikers in hun project zijn omgegaan. Deze selectie van ‘best practices’ en het bundelen van de geleerde lessen dienen als inspiratiebron voor het ontwerp van toekomstige innovatieprojecten.
  • juni 2018 Urban Wind Energy Potential in the Netherlands - An exploratory study
    Rapport over Urban Wind-oplossingen in Nederland. Conclusie is dat Urban Wind Energy als redelijk interessant kan worden beschouwd als deze op grote schaal worden toegepast. Het rapport geeft aan dat er nog aanzienlijke uitdagingen liggen om deze potentie daadwerkelijk te realiseren, waarbij nog ten minste 15 jaar aan ontwikkelwerk nodig is. In het rapport wordt verder geconcludeerd dat deze en andere nadelen, zoals het zeer grote aantal benodigde kleine turbines en de relatief lage AEP zelfs bij al die 18,154 turbines toegepast in het hele land, ontradend werken om dit potentieel effectief in Nederland te kunnen gaan realiseren. Desalniettemin kan voor individuele projecten wel integratie van windenergiesystemen in de gebouwde omgeving beschouwd worden, gezien de lage LCoE, echter rekening houdend met de uitdagingen en problemen zoals vermeld in het rapport. Verwacht wordt dat steeds op basis van lokale omstandigheden maatwerk geleverd zal moeten worden en dat het niet aannemelijk is dat er een standaard product ontwikkeld kan worden dat in de meeste gevallen toegepast kan worden.
    Op basis van bovenstaande hebben wij besloten om het thema Urban Wind Energy niet op te nemen in het innovatieprogramma van de TKI Urban Energy.