Waterstof

Het programma Waterstof is in 2017 opgezet om de marktintroductie van waterstof als koolstofvrije energiedrager te versnellen. Het programma stimuleert verder de verduurzaming van waterstof als industrieel gas, en als basisbestanddeel voor de (petro)chemische industrie. Innovaties zijn nodig voor de verbetering van het rendement, de betrouwbaarheid, de levensduur en de kostprijs van waterstoftechnologie en –systemen.

Met het toenemende aandeel duurzame energie uit variabele bronnen (met name wind en zon) neemt ook de aandacht voor waterstof toe. Waterstof vormt een extra energiedrager naast elektriciteit. Hierdoor wordt verdergaande benutting van duurzame bronnen mogelijk en kan het variabele aanbod van energie beter worden afgestemd op de vraag. Waterstof kan volledig worden geproduceerd op basis van duurzame bronnen. Gedurende de transitiefase wordt waterstof ook uit aardgas geproduceerd in combinatie met afvang en opslag van de CO2 die daarbij wordt gevormd.

Productie en toepassingen

Waterstof is breed inzetbaar in ketels, fornuizen, motoren, turbines en brandstofcellen. Het is geschikt voor de productie van hoge- en lagetemperatuurwarmte, voor de productie van elektriciteit voor kracht en licht, en voor transport- en mobiliteitstoepassingen. Elektrolyse is de sleuteltechnologie voor de productie van waterstof uit water. Het biedt een geschikt mechanisme om grootschalige en fluctuerend aanbod van wind- en zonne-energie flexibel in te passen in zowel het elektriciteitssysteem als in het bredere energiesysteem.

Resultaat

Het programma Waterstof draagt bij aan de aanleg van een basisnetwerk van twintig openbare tankstations en aanvullende tankpunten. Rond 2020 is het mogelijk een vloot op waterstof te laten rijden van: honderd bussen, twintig trucks en tweeduizend brandstofcel/elektrische personen- en bestelwagens. In de binnenvaart zijn een aantal pilotprojecten gestart. Verder leveren projecten in de industrie de basis voor grootschalige toepassingen van duurzame of klimaatneutrale waterstof in industriële processen. Dergelijke projecten zijn ook belangrijk voor vergaande opschaling van waterstof en kostenreductie van elektrolyse in de industrie.

Cross-overs

Er is nauwe samenwerking met het H2Platform en met TKI Energie & Industrie vanwege de relatie met de productie en toepassingen van waterstof in de industrie.

Meer informatie

Marcel Weeda, programmamanager
E: @email
T. (+31) 06 2295 6074

R&D-agenda

De internationale waterstof- en brandstofcelprogramma's (EU FCH2-JU; US DoE) zijn richtinggevend voor onderzoek en toepassingsmogelijkheden. De nadere invulling van de programma's is afhankelijk van de internationale vraag naar innovaties, technologieontwikkeling en het Nederlandse marktpotentieel voor nieuwe producten.

  1. Waterstofproductie - Productie van waterstof uit energie van hernieuwbare bronnen als elektrolyse en reforming van biogas.
  2. Transport en mobiliteit - Transport- en mobiliteitstoepassingen waaronder off-road toepassingen en mobiele werktuigen, inclusief technologie en systemen voor betrouwbare en efficiënte waterstofvulpunten tegen lage kosten.
  3. Thermische conversie - Productie van zowel hoge- als lagetemperatuurwarmte in de industrie en de gebouwde omgeving.
  4. Infrastructuur - Onderzoek, ontwikkelen en testen van innovaties voor waterstoftoepassingen als transport en distributie via de huidige aardgasinfrastructuur. De nadruk ligt op pure waterstof.

Projecten

In de projectenapplicatie van de Topsector Energie staan diverse gehonoreerde en lopende waterstofprojecten. Filter op "TKI Nieuw Gas" en het innovatiethema "Waterstof". Ga naar:

Subsdidie

De subsidie van de Waterstof pilotregeling is in november 2018 gesloten. Zie:

Recente publicaties

In het voorjaar van 2018 is de Routekaart Waterstof verschenen. De Routekaart en gerelateerde documenten bevatten een overzicht van de huidige inzichten en de stand van zaken rond waterstof, een overzicht van (nationale) plannen, initiatieven en projecten, en een verkenning van de potentie van het huidige aardgasnet voor transport van pure waterstof en lagere concentraties met aandacht voor zowel geschiktheid als beschikbaarheid. Zie: