Geo-energie

De kennis en expertise die in de afgelopen decennia voor aardgas is opgebouwd, wordt nu toegepast voor de energietransitie zoals geothermie en ondergrondse energieopslag. 

Het programma Geo-energie doet onderzoek naar installaties voor winning en opslag van energie, zowel on- als offshore. Dit gebeurt aan de hand van innovatieve exploratie- en productietechnieken voor een veilig gebruik van de ondergrond en met minimale gevolgen voor het milieu en de leefomgeving. Voorbeelden zijn de winning van gas en warmte (diepe geothermie) en de opslag van gas (UGS, H2, CO2).

Thema’s

  • Verbeteren van de kennis van de ondergrond voor de innovatie van de gaswinning en het ontwikkelen van nieuwe gebruiksfuncties zoals gasopslag en diepe geothermie.
  • Optimalisatie van de productie uit bestaande gasvelden door betere productietechnieken en vermindering van de operationele kosten.
  • Minimaliseren van mogelijk negatieve effecten van ondergrondse activiteiten op het milieu en de leefomgeving.
  • Hergebruik van infrastructuur en integratie met andere (duurzame) energieactiviteiten op de Noordzee (offshore wind) en op land (geothermie, biogas, waterstof).
  • Het veilig en efficiënt afdichten van oude gasputten na einde gaswinning en ontwikkeling van nieuwe putconcepten voor multi purpose use (gas, geothermie, energieopslag).
  • Emissiereductie van GHG (CO2, CH4) tijdens de productie en het transport van gassen.

Resultaat

Technologieontwikkeling maakt het mogelijk de ondergrond veilig en betaalbaar te gebruiken voor energieopslag en gaswinning. De infrastructuur van de aardgaswinning zoals pijpleidingen, platforms en putten worden hergebruik, geabandonneerd of ontmanteld na beëindiging van de productie. Dit alles met minimale gevolgen voor het milieu en met een maatschappelijke license to operate.

Cross-overs

  • Overlap is er met Offshore Wind (samen met TKI Wind op Zee), geothermie (samen met TKI Energie & Industrie en TKI Urban Energy), waterstof, CCUS en groen gas (binnen TKI Nieuw Gas).
  • Nauwe samenwerking is er met TKI Energie & Industrie. Waar Geo-energie de exploratie en winning van geothermie en de infrastructuur onderzoekt, richt TKI Energie & Industrie zich op het geschikt maken van geothermie voor temperatuurniveaus in industriële processen onder andere via warmtepompen, warmteopslag en hybridisatie van de warmtevoorziening.
  • Ook zijn er raakvlakken met TKI Urban Energy wat betreft het gebruik van geothermie in de gebouwde omgeving. In 2018 organiseren beide TKI’s een workshop om aanbod en gebruik op elkaar af te stemmen.

Meer informatie

René Peters, programmamanager
E: @email
T: (+31) 06 5155 1566

R&D-agenda

De R&D-agenda telt zeven programma’s. Ieder programma heeft een stuurgroep. De leden van de stuurgroep vormen tezamen een consortium. De individuele leden zijn werkzaam bij kennisinstellingen of in de industriesector. De stuurgroep bepaalt de keuze van de innovatieonderwerpen en selecteert de aanvragen. Een onafhankelijke adviesraad beoordeelt alle projecten.

  1. Geological Characterisation - Nieuwe exploratietechnieken en een beter begrip van onder-geëxploreerde gebieden of lagen in de Nederlandse ondergrond voor gaswinning en geothermie.
  2. Energy Reservoir Development - Ontwikkelen van technieken voor efficiencyverhoging van de productie en ultimate recovery van bestaande velden.
  3. Drilling and Completion - Innovatieve technologieën om nieuwe putten te boren vanuit de cradle-to-cradle-gedachte, gericht op opruimen of hergebruik van putten zonder hoge kosten of schade aan de leefomgeving. Voor geothermie gaat het vooral over kostenreductie en nieuwe materialen.
  4. Well and Flowline Management - Maximaliseren van de productie uit putten en minimaliseren van ongewenste componenten zoals water (slugging), scaling en zoutdepositie. Optimaliseren en stabiliseren van de (meerfasen)productiestroom.
  5. Energy System Integration and Infrastructure Reuse - Verlengen van het gebruik van de infrastructuur (platforms, pijpleidingen of putten) door de kosten te verlagen of alternatieve functies te ontwikkelen – mogelijk in samenhang met andere energiebronnen, zoals offshore wind en geothermie. Het ontwikkelen van kostenbesparende multipurpose well-constructies voor de gecombineerde productie van gas en geothermie.
  6. Decommissioning and Abandonment - Het veilig en efficiënt afsluiten van putten waardoor risico’s op lekkage worden vermeden. Hierbij hoort ook het ontmantelen van infrastructuur zonder schade voor de ecologie in met name de Noordzee.
  7. Societal Demands and Public Support - Minimaliseren van de ondergrondse activiteiten op de leefomgeving door emissiereductie van schadelijke stoffen en vermijden van geluid naar lucht, water of bodem. Behouden van een license to operate voor het gebruik van de ondergrond voor energie gerelateerde activiteiten.

Recente publicaties