Duurzaam eiwitten winnen uit aardappelsap

Een deel van de DuCAM-installatie met de ultrafiltratie-membranen

‘We gebruiken straks veel minder energie en water’

Eiwitten uit aardappelen winnen is geen energiezuinig proces. Maar fabrikant Avebe gelooft dat het beter kan. Het bedrijf vroeg de subsidie Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+) aan en testte een systeem dat op duurzame wijze eiwitten uit aardappelsap wint. Met behulp van de subsidie kunnen ze energiebesparing nu op grote schaal toegepassen. ‘Bij het eiwitwinningsproces besparen we straks meer dan 50% energie!’

‘Wij verwerken zetmeelaardappelen en winnen daaruit zetmeel, vezels en eiwitten’ vertelt Erik Koops, Avebe’s directeur investment development & portfolio management. ‘We winnen aardappelsap uit de aardappel en brengen dat aan de kook . De eiwitten vlokken dan uit. Wij kunnen het daardoor afscheiden en drogen. Dit eiwit heet protamyl-eiwit en wordt verwerkt in diervoeding. Het aardappelsap dat overblijft na het winnen van het eiwit dampen we in, zodat er een heel geconcentreerd product (protamylasse) overblijft. Voor dit hele proces gebruiken we binnenkort veel minder energie dan nu.’ 

Filteren met membranen
Koops: ‘Avebe zoekt voortdurend naar harmonie tussen optimaal resultaat voor de aandeelhouders van de coöperatie en zorgdragen voor natuur en milieu. Alles met het oog op continuïteit. We beoordelen onze productieprocessen continu op duurzaamheid en efficiëntie – en passen ze aan waar nodig.’ Een voorbeeld van zo’n aanpassing is het DuCAM systeem wat Avebe samen met Wafilin, een firma gespecialiseerd in membraantechnologie, ontwikkelde. ‘DuCAM staat voor Duurzaam Concentreren van Aardappelsap met Membranen. En dat is precies wat we doen: we filteren het aardappelsap met ultrafiltratie-membranen. Deze membranen laten kleinere moleculen door, zoals water en zouten, maar ze houden de eiwitten tegen. Hierdoor hoeven we veel minder sap aan de kook te brengen om de eiwitten te winnen. Ook hoeven we daarna veel minder resterend water in te dampen. Bij dit proces besparen we meer dan 50% van de energie.’

Hergebruik van restwater
Avebe heeft DuCAM drie jaar getest. In die periode zijn diverse problemen getackeld. ‘Aanvankelijk bleken de membranen bijvoorbeeld verstopt te raken. Nu kent het systeem verschillende trappen. Elke trap wordt eens in de 24 uur gereinigd. Zo blijven de membranen schoon en kan het systeem continu blijven draaien.’ Eind november neemt Avebe’s aardappelzetmeelfabriek in Ter Apelkanaal DuCAM in gebruik. ‘We besparen dan dertienduizend ton CO2 per jaar’, zegt Koops enthousiast. ‘Een besparing van 23% ten opzichte van onze huidige uitstoot!’

 

Naast het terugdringen van de eigen CO2-uitstoot, bespaart het bedrijf ook veel water dankzij de nieuwe technologie. Koops: ‘Het restwater dat we uit de aardappelen verkrijgen door DuCAM te gebruiken, is schoon. Dat komt door de tweede membraantechnologie die we toepassen: omgekeerde osmose. We kunnen het water nu dus hergebruiken – in het bijzonder om de aardappelen te wassen aan het begin van het proces. Zo besparen we jaarlijks vierhonderdduizend kuub water.’ 

Subsidie voor ontwikkeling
Avebe heeft het DuCAM-project voltooid met behulp van ruim 3 miljoen euro aan overheidssubsidie. Koops: ‘Dankzij deze DEI+ is de terugverdientijd van ons project ingekort van 7,5 naar ruim 5 jaar. We kijken nu of we de membraantechnologie verder kunnen ontwikkelen en bijvoorbeeld kunnen toepassen in andere fabrieken van Avebe. Misschien kunnen andere subsidies, zoals de subsidie Versnelde Klimaatinvesteringen, ons daar een extra duwtje in de rug bij geven. Daarover gaan we graag in gesprek met de mensen bij Economische Zaken.’