‘We zetten vol in op innovatiegroei in 2020’

Nieuwsbericht |
TKI Urban Energy
|
'

Grootschalige inzet van innovaties is nodig voor de energietransitie van de gebouwde omgeving. Betrokkenen moeten daarvoor nog wel allerlei hordes nemen. Van de marktpartijen die de innovaties ontwikkelen tot de gebruikers, zoals gemeentes, woningcorporaties en particulieren. De werksessie ‘Opschaling en versnelling energie-innovaties’ op de Werkconferentie Topsector Energie ging in op de vragen welke hordes zij moeten nemen en wat hen daarbij helpt.

De leiding over de sessie is in handen van Freek van ’t Ooster. Hij is programmamanager van Uptempo!, een programma dat in 2019 is opgezet door de Topsector Energie en CLICKNL (Topsector Creatieve Industrie). Dit met steun van het ministerie van Binnenlandse Zaken. "Maak je borst maar nat, want dit wordt een interactieve sessie. Wij leren namelijk graag van de praktijk, van u – en wat u bezighoudt", begint hij. "Ons doel is innovatiemakers die actief zijn in de gebouwde omgeving te verbinden aan vragende partijen. Die laatsten zitten ook hier in de zaal. We willen weten wat beide groepen nodig hebben en waar ze tegenaan lopen om innovatie op grote schaal te gebruiken."

Volgende stap

Eerst vertelt Van ’t Ooster meer over Uptempo!. "Ons doel is het opbouwen van innovation intelligence", legt hij uit. "Anders gezegd: we willen weten welke condities bijdragen aan het succesvol toepassen en vermarkten van de innovaties die nodig zijn om de energietransitie te laten slagen." Maar Uptempo! doet meer dan kennis verwerven.

"We zoeken zelf geen nieuwe innovaties, maar kijken wel hoe we bestaande innovatieprojecten kunnen helpen met het zetten van de volgende stap. Die projecten kunnen onze hulp goed gebruiken, want vaak weten ze niet hoe zij hun innovatie kunnen opschalen of hoe in contact te komen met de juiste opdrachtgevers, klanten of locaties."

Het programma is net begonnen. "Op dit moment richten we ons nog vooral op het analyseren van bestaande innovatieprojecten. Er zijn meer dan 350 innovatieve projecten die steun hebben gekregen via RVO.nl op basis van de subsidieregelingen rond de TKI Urban Energy-programmalijnen. Die hebben we eerst gecategoriseerd. Zo zijn er marktpartijen die alleen een halffabricaat leveren, bijvoorbeeld een kastje waarmee je energiehuishouding van een pand reguleert. Maar er zijn ook one-stop-shops. Deze partijen doen meer dan alleen een product leveren. Zij zijn bij het hele proces betrokken: van advies tot gebruik."

Mooie resultaten

Uptempo! wil vooral lering trekken uit wat er in de praktijk speelt. Van ’t Ooster: "We organiseren bijvoorbeeld matchmakingsessies waarbij we woningcorporaties en marktpartijen bij elkaar brengen. Worden energiebesparingsbeloftes waargemaakt? Welke innovaties passen wel? Welke niet? En waarom? En hoe wordt aan besluitvorming in de praktijk vormgegeven? Dat soort vragen komen dan aan de orde."

Van ’t Ooster vertelt dat de matchmakingsessies al mooie resultaten opgeleverd hebben."‘Denk aan een nieuw soort zonnepaneel, speciaal ontwikkeld voor zijmuren van galerijflats. Of het oprichten van een open marktmodel voor samenwerkende installatiebedrijven, waarbij winst pas uitgekeerd wordt wanneer energiebesparing een feit is"

Van ’t Ooster noemt 2019 een ‘proefjaar’ voor Uptempo!. In 2020 wil hij beter zicht krijgen op de ‘willers’ en de ‘kunners’. ‘Wie zijn de partijen die innovaties willen en kunnen opschalen? Waar lopen ze tegenaan? En wat hebben ze nodig om te groeien?’ Deze vragen wil hij ook stellen aan het publiek van de werksessie. "Daarvoor neem ik u graag mee naar de naastgelegen ruimte."

Verdiepende interactie

In die tweede ruimte staan al begeleiders klaar aan statafels. En op deze tafels liggen posters met een afbeelding van de fictieve wijk "Over Al’; het type wijk dat overal in Nederland aanwezig is. Inclusief school, station, boerderij, een in de jaren 70 gebouwde ‘bloemkoolwijk’ en hoogbouwhuur. Een bloemkoolwijk is een wijk met kronkelende paden en hofjes die tussen 1970 en 1985 gebouwd is.

Aan elke tafel komen zo’n 8 deelnemers van de werksessie te staan, stuk voor stuk stakeholders van de energietransitie. Elke deelnemer buigt zich over ‘Over Al’ met 2 vragen: hoe draag jij – of jouw organisatie – concreet bij in 2020 aan welk deel van ‘Over Al’? En wat heb jij nodig om dat op grote schaal te doen?

De deelnemers zetten een pion op de plek waar zij iets denken te kunnen betekenen. Vervolgens lichten ze toe waarom ze juist daar zijn gaan staan. "In een wijk als dit is er buurtkracht", zegt een energiedeskundige, die met zijn pion midden in de bloemkoolwijk is gaan staan. "Burgerinitiatieven kunnen veel bereiken. Daar wil ik meer mee doen.’ Een andere deelnemer vult hem aan. ‘Daarvoor is wel inspraak nodig. De mogelijkheid daartoe mis ik soms als bewoner."

Een vertegenwoordiger van een investeringsagentschap plaatst zijn pion in de uitkijktoren van de wijk. Hij wil observeren wat toekomstige projecten kunnen worden. "Wij hebben de komende vijf jaar 1,7 miljard uit te geven en zijn streng in onze investeringskeuzes." Na drie kwartier waardevolle uitwisseling eindigt Van ’t Ooster de sessie.

Meer weten?