WATERSTOFPROJECTEN IN NEDERLAND: WAAR STAAN WE?

Nieuwsbericht |
TKI Nieuw Gas
|
Overzicht waterstofprojecten in Nederland

Innovatie is de sleutel tot het succes van waterstof

In 2020 maakte TKI Nieuw Gas (Topsector Energie) een overzicht van waterstofprojecten in Nederland. Welke projecten zijn er? Wat is hun status? En wat gaan ze opleveren? Nu is een update beschikbaar, met onder andere 35 nieuwe projecten. Bekijk het overzicht hier.

Jörg Gigler, directeur TKI Nieuw Gas, is trots op het grote potentieel van al deze projecten.

Innovatie is de sleutel tot succes

Het vernieuwde overzicht met waterstofprojecten bewijst dat er in Nederland een enorme dynamiek is om waterstof ‘aan de praat’ te krijgen. Consortia van verschillende samenstelling houden zich bezig met waterstofprojecten, qua thema uiteenlopend van productie van waterstof via elektrolyse, tot toepassingen in de mobiliteit en gebouwde omgeving, en zelfs tot integrale, keten- en regiobrede projecten. Er zijn honderden organisaties bij betrokken, zoals grote bedrijven, MKB’ers, lokale overheden, kennisinstellingen en bewonerscoöperaties. Gigler is blij met het overzicht: “We mogen in Nederland heel trots zijn dat deze koplopers zo veel tijd, energie en geld investeren in deze mooie projecten. We staan pas aan het begin van de waterstofontwikkeling, dus we hebben nog heel veel te leren en innoveren. Waterstof beweegt nu van achter de hekken van industrieterreinen de maatschappij in. Dat is nieuw en we moeten leren hoe we dat zo veilig en betrouwbaar mogelijk doen. En hoe we de kosten omlaag en de prestaties omhoog kunnen krijgen. Daarom is innovatie de sleutel tot succes van waterstof.”

Waterstof als middel voor co2-emissiereductie

Veel van de waterstofprojecten zitten nog in de ideeënfase en er gaan nog projecten afvallen omdat ze financieel niet haalbaar blijken, de realisatie te lang duurt en betrokkenen hun aandacht verliezen, of door andere knelpunten. “Maar ook als slechts een deel van de projecten doorgaat, kunnen we forse stappen zetten in de energietransitie met waterstof”, vindt Gigler. “Want we hebben dat hard nodig om toepassingen te verduurzamen waar alternatieven niet geschikt zijn, zoals ter vervanging van grondstoffen in de industrie, als brandstof voor zwaar wegtransport en de luchtvaart, en in historische woonkernen waar geen warmtenet komt en warmtepompen niet goed werken. Waterstof is daarbij een míddel om tot volledige emissiereductie van broeikasgassen te komen, het is geen doel op zich. Overigens is dat laatste niet helemaal waar… daar waar waterstof wordt ingezet als opslag- en transportmedium in een toekomst die gedomineerd wordt door elektriciteit uit zon en wind, zou je het wel als doel kunnen zien. Waterstof vervult dan een systeemrol en levert de benodigde flexibiliteit, en opslag- en transportcapaciteit.”

Het hele system moet ontwikkeld worden

Maar voor het zo ver is, wacht ons de opgave van opschaling van waterstof. Alle plannen voor de productie van waterstof tellen op tot 6 à 7 gigawatt aan elektrolyse in 2030. Daarvoor moeten we het hele systeem ontwikkelen. De productiecapaciteit van waterstof moeten we via elektrolyse opschalen van 10 tot 20 megawatt nu naar gigawatt-schaal straks. De infrastructuur moet worden aangelegd, zoals de waterstofbackbone. Als er straks veel waterstof is, is bovendien grootschalige opslag nodig, bijvoorbeeld in lege zoutcavernes. Er zullen vrachtauto’s gaan rijden, waarvoor weer tankstations nodig zijn. Een deel van de industrie is al klaar voor waterstof, een ander deel moeten we nog ombouwen.

internationale samenwerking onontbeerlijk

“Dit is een megaklus en we kunnen dit niet als Nederland alleen”, vindt Gigler. “Internationale samenwerking is onontbeerlijk: alleen dan is het realiseerbaar.” Er zijn volgens Gigler minimaal drie typen barrières die geslecht moeten worden. Ten eerste moeten vraag en aanbod van waterstof beter op elkaar aansluiten. Gigler is duidelijk: “Waterstof is nu nog een zeer aanbod gedreven ontwikkeling. Daar is regie op nodig!” Ten tweede moeten we het beleid ontwikkelen en aanpassen, zowel nationaal als Europees. Denk aan de marktordening, financiering van projecten en ondersteuning daarvan, certificering en facilitering van de handel. En ten derde moeten we burgers betrekken bij waterstof, zodat we straks allemaal achter deze ontwikkeling staan, het belang ervan inzien en zo samen de energietransitie mogelijk maken. Gigler verwijst in dat kader ook naar het nationale waterstofprogramma waar hij bij betrokken is. “We werken aan een nationaal programma dat gaat helpen om waterstof serieus op te schalen en te laten bijdragen aan de energietransitie. Deze lijst van projecten laat zien dat we daar aan toe zijn. Deze zomer is dat plan gereed“.

Gigler sluit af met de overtuiging dat dit gaat lukken “We kunnen het samen voor elkaar krijgen. Als iedereen wil, gaan we in de komende tien jaar grote stappen zetten. Omdat het kan, en omdat het moet.”

Bekijk het vernieuwde projectenoverzicht hier.