Ondergronds waterreservoir is veelbelovend voor grootschalige elektriciteitsopslag

Nieuwsbericht |
Systeemintegratie
|
''

Het grootschalige elektriciteitsopslagsysteem O-PAC (Ondergrondse Pomp Accumulatie Centrale) kan in 2030 kostendekkend zijn. En een gunstig effect hebben op de productie van duurzame elektriciteit. Dat blijkt uit een rapport van Berenschot

Groot nadeel van duurzame elektriciteit uit wind en zon is dat de productie afhangt van het weer. Er is veel elektriciteit als het waait of als de zon schijnt, maar weinig als dat niet zo is. "Daarom zoeken we naar mogelijkheden om overschotten aan duurzame elektriciteit op te slaan", vertelt Mart van Bracht, programmadirecteur Systeemintegratie bij Topsector Energie.

Er bestaan nog weinig opties voor grootschalige opslag. Een kunstmatige ondergronds waterreservoir O-PAC zou een kanshebber kunnen zijn. Dit vraagt om een investering van ongeveer € 1,8 miljard. Van Bracht: ‘Wij wilden weten of O-PAC economisch en qua leveringszekerheid daadwerkelijk een serieuze optie voor grootschalige energieopslag is.’

Economische haalbaarheidsstudie O-PAC

RVO.nl en Topsector Energie vroegen Berenschot daarom een economische haalbaarheidsstudie uit te voeren naar O-PAC. De studie focus gaat alleen in op de economische aspecten. Denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen van de elektriciteitsmarkt en rendementscriteria. Technische elementen zoals de hoogte van de investeringen en het onderhoud, zijn door O-PAC verstrekt. Berenschot beschouwde die als gegeven. Het rapport geeft geen antwoord op de vraag naar de financiering van het O-PAC-systeem.

Ondergrondse waterkrachtcentrale

Een O-PAC bestaat uit een hoger gelegen bovenreservoir en een lager gelegen onderreservoir. Een elektriciteitsoverschot kan gebruikt worden om water via een turbine in het bovenreservoir te pompen. Dreigt er een tekort aan elektriciteit, dan kan het water via de turbine weer naar beneden stromen om zo elektriciteit op te wekken. "Er was veel scepsis over O-PAC", vertelt van Bracht. "Het is toch bijzonder: een diep gat in een holte onder de grond waar je water in laat vallen. Maar uit het onderzoek van Berenschot blijkt dat het een serieus te nemen techniek is."

Economisch rendabel

Veel zon of wind betekent veel opwekking van van duurzame elektriciteit. Door het grote aanbod op dat moment, daalt de elektriciteitsprijs. De O-PAC het pompt dan water naar het bovenreservoir. Bij minder aanbod, stijgt de prijs. Dan zet O-PAC zijn turbines aan en produceert elektriciteit. Van Bracht: ‘Dit verschil tussen goedkope inkoop van stroom en dure verkoop zorgt voor economisch rendement."

Kostendekkend in 2030

Het rapport gaat niet in op de financiering van O-PAC. Wel maakt het duidelijk dat O-PAC een van de weinige grootschalige opslagtechnologieën is, die in 2030 kostendekkend kan zijn. Ook is het goedkopere oplossing om elektriciteitsoverschotten te benutten, dan energieconversie -en opslag in waterstof.

Van Bracht: "Of O-PAC straks ook een rol zal vervullen in het Nederlandse energiesysteem, is sterk afhankelijk van het klimaatakkoord. Er zijn al potentiële investeerders, maar die willen zekerheid. De overheid kan dit geven door stabiel beleid en eventueel door een duwtje in de rug te geven, bijvoorbeeld via gunstige financieringsfaciliteiten of garantieregelingen."
 

Meer weten?