Nederlandse en Duitse gezamenlijke innovatieaanpak groene waterstof en groene chemie

Nieuwsbericht |
TKI Energie en Industrie
TKI Nieuw Gas
Systeemintegratie
Topsector Algemeen
|
Duitsland en Nederland werken samen

Minister Bas van 't Wout ontving hiervoor een 'call to action' van ECCM-voorzitter Richard van de Sanden op de InnovatieExpo 2021. Duitsland en Nederland gaan bilateraal samenwerken met een innovatieaanpak voor groene waterstof en groene chemie.

Op basis van deze 'call to action' wordt een gezamenlijk innovatieprogramma opgezet voor samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen over de grens. "We hebben elkaar veel te bieden op het gebied van hoogwaardige kennis, infrastructuur en vitale industriële clusters – stuk voor stuk belangrijk om de transitie echt waar te maken", benadrukt Van 't Wout. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, NWO, draagt € 5 miljoen bij aan de bilaterale samenwerking via het missiegedreven innovatiebeleid van de Nederlandse overheid.

Duitsland en Nederland versterken elkaar

De call to action geeft aan waar de interessante aanknopingspunten voor publiek-private samenwerking liggen. Duitsland en Nederland versterken elkaar. Duitsland heeft een unieke R&D- en innovatie-infrastructuur en diverse aanjagende nationale initiatieven zoals de excellentieclusters, Kopernikus-projecten, living labs en energieonderzoeksnetwerken. Nederland weet innovatiekracht, maatschappelijke opgaven en verdienvermogen samen te brengen in het missiegedreven innovatiebeleid. Daarnaast heeft Nederland een hoogwaardige chemische industrie en maakindustrie, een sterke kennispositie en met de havens en gasinfrastructuur een ideale uitgangspositie voor waterstof. Duitsland en Nederland hebben elkaar veel te bieden.

De call to action is een initiatief van een bilaterale commissie van bedrijven en kennispartijen. Matthias Wessling zit deze commissie voor. Hij is  hoogleraar chemische technologie aan RWTH Aachen University. Wessling bekleedde in het verleden een hoogleraarschap aan de Universiteit Twente. Hij kent het Nederlandse ecosysteem goed: "In Nederland zit interdisciplinaire en cross-sectorale samenwerking ingebakken in de mentaliteit. Als relatief klein land met een open economie, ziet Nederland innovatieve technologie als een belangrijk exportproduct."

Samenwerking op grotere schaal

Internationale samenwerking is nodig om grote impact te kunnen maken. Er zijn veel redenen om de bilaterale samenwerking voor waterstof en elektrochemische conversieprocessen in de industrie te intensiveren. "De knapste koppen uit de kenniswereld en de industrie moeten nu samenkomen om ervoor te zorgen dat groene waterstof snel een commercieel haalbare optie wordt", zegt dr. Stefan Kaufmann, lid van de Duitse Bondsdag en Innovatiecommissaris voor Groene Waterstof bij het Federale Ministerie van Onderwijs en Onderzoek (BMBF). "We kunnen alleen de slagkracht ontwikkelen die nodig is in het licht van de internationale concurrentie als we allemaal samenwerken", vervolgt Kaufmann.

Nederland was in 2019 na Frankrijk de belangrijkste handelspartner van Duitsland binnen de EU.Wereldwijd zijn we de op 3 na belangrijkste partner. Het bilaterale handelsvolume bedroeg in 2018 zo'n € 189 miljard. Duitsland is een van de belangrijkste handelspartners van Nederland.

Hernieuwbare elektriciteit voor waterstof en chemie

De call to action gaat in op de elektrochemische, technologische en socio-economische oplossingen die nodig zijn om duurzaam in onze toekomstige behoefte aan brandstoffen en chemische producten te voorzien. Daarnaast is de call to action gericht op de opslag van hernieuwbare energie in chemische bindingen als buffer voor het energiesysteem. De vraag naar brandstoffen voor de luchtvaart, de scheepvaart en het zware wegvervoer en naar chemische producten en materialen is momenteel verantwoordelijk voor meer dan 35% van de wereldwijde CO2-uitstoot. De productie van deze brandstoffen en chemicaliën uit hernieuwbare elektriciteit en biomassa/CO2 is een enorme uitdaging, maar een essentieel onderdeel voor het halen van onze klimaatdoelstellingen.

Van MoU naar innovatiepact

Op 2 oktober 2019 ondertekenden de Duitse en Nederlandse regering een Memorandum of Understanding om de samenwerking op het gebied van de energietransitie, waaronder onderzoek en innovatie, te benadrukken door middel van bilaterale en multilaterale onderzoeksprojecten. Daarnaast is op 21 januari 2021 nog een belangrijke stap gezet, toen het Duits-Nederlandse innovatiepact door beide regeringen werd ondertekend. Het pact moet zorgen voor een intensievere samenwerking tussen Nederland en Duitsland op het gebied van een innovatieve en duurzame industrie. "Deze afspraken zijn belangrijke aanjagers voor verdere bilaterale afstemming en samenwerking gericht op een duurzame en mondiaal toonaangevende industrie", benadrukt Richard van de Sanden.

Wessling heeft hoge verwachtingen van een toekomstig bilateraal programma. Wessling: "Het beoogde programma brengt complementaire expertise samen in bilaterale projecten, intensiveert de samenwerking tussen nationale onderzoeksactiviteiten in Duitsland en Nederland, maakt het mogelijk om unieke onderzoeksinfrastructuur en testfaciliteiten te delen en biedt een opstap naar sterke multilaterale allianties in Europese samenwerkingsverbanden."
 
Download de 'call to action' (pdf)

Meer informatie

Namens de topsectoren Energie, High tech systemen en Chemie coördineert de ECCM-commissie sinds 2017 de R&D-inspanningen van bedrijven en kennisinstellingen in Nederland op het gebied van waterstof- en systeemintegratie voor de korte termijn en elektrochemische conversie voor de langere termijn.