Learning Communities voor meer en beter opgeleide professionals

Nieuwsbericht |
TKI Wind op Zee
Human Capital Agenda
Topsector Algemeen
|
Wind op zee

Intense samenwerking in Learning Communities tussen bedrijfsleven en onderwijs is nodig voor innovatie en om voldoende vakmensen op te leiden. Vindt John Baken, tot voor kort projectmanager bij het TKI Wind op Zee.

Wat zijn Learning Communities?

“Het is een samenwerkingsmodel om leren, werken, innoveren en onderzoeken in publiek-private verbanden te verbinden. Doel is een antwoord te vinden op uitdagingen die nu onder andere spelen in de wereld van duurzame energie, zoals het vinden en opleiden van voldoende personeel. Onderwijs, bedrijven en kennisinstituten moeten elkaar daarin vinden.

Leren, werken en innoveren gebeuren bij een Learning Community in onderlinge interactie, met betrokkenheid van alle relevante partijen. Hierdoor ontstaan mogelijkheden om niet alleen de noodzakelijke vorderingen te maken met opbouw van kennis, maar ook het grootschalig verspreiden van kennis en kunde – onder andere via het opleiden van professionals – te stimuleren. Voorbeelden van waar dit op een aansprekende manier gebeurt zijn de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht en de RDM campus in Rotterdam.”

Ontstaat zo’n samenwerking niet vanzelf?

“Ik merk dat er veel onbekendheid is. Vooral het bedrijfsleven leeft, begrijpelijkerwijs, prima bij de waan van de dag en is minder geneigd te investeren in de toekomst. Ze zijn vaak onbekend met de mogelijkheden die het onderwijs biedt om samen te werken aan innovatie. Bedrijven hebben bijvoorbeeld geen idee hoe een hbo werkt, kennen vaak niet het bestaan van voor hen relevante lectoraten.

Andersom kennen onderwijsinstellingen ook de actuele praktijkvragen het bedrijfsleven te weinig. In een Learning Community is er een helder vooropgezet doel. Dat helpt: het structureel samen aan dezelfde onderwerpen werken.”

Gespecialiseerde werkgelegenheid

Baken schreef vorig jaar een verkenning over hoe Learning Communities zich ontwikkelen in zich snel ontwikkelende bedrijfstak van de offshore wind. “Een jonge sector, waar we veel en zeer gespecialiseerde werkgelegenheid verwachten. De traditionele manier van opleiden kan daar niet in voorzien.”

Hoe ontwikkelt deze Learning Community zich bij de offshore wind?

“Er zijn 2 havens waar veel gebeurt: Vlissingen en de Eemshaven. In Delfzijl moet het offshore wind innovatiecentrum komen. Daar kunnen onderwijs, bedrijfsleven en kenniscentra elkaar ontmoeten en zijn alle faciliteiten voor proefopstellingen aanwezig.

Vlissingen heeft het Centre of Expertise Water en Energie. Daar zie je prachtig hoe een Learning Community kan werken: bedrijven, kennisinstellingen, de Hogeschool Zeeland en Scalda (MBO) weten elkaar daar uitstekend te vinden. Rond Amsterdam en IJmuiden zit ook een georganiseerde productieketen. Wat we graag willen vanuit de Topsector Energie is dat er vanuit die productieketens Learning Communities ontstaan. Maar het is een trein die nog maar langzaam op gang komt.”

Tot wat voor moois leidt zo’n samenwerking allemaal?

“Eind vorig jaar was ik bij  de kick off van het AIRTuB project Scalda, de koepel van beroepsopleidingen van Zeeland. HZ en Scalda zijn partners in dit project dat moet leiden tot  geautomatiseerde inspectie en reparatie van turbine bladen met behulp van drones. Een prachtige innovatie.

Enerzijds wil je met Learning Communities meer mensen trekken en die goed opleiden zodat ze direct aan de slag kunnen. Anderzijds zijn die innovaties ook nodig om slimme oplossingen te bedenken, zodat er op termijn minder mensen nodig zijn om het toenemende aantal windturbines te onderhouden. Met inzet van robotica kan heel veel, maar dat staat nu allemaal nog in de kinderschoenen.”

Hoe groot is de behoefte aan vakmensen in de offshore sector?

“Niet zo lang geleden dachten we in 2030 30.000 fte’s nodig te hebben in de offshore windenergie. Dat is nu wel iets bijgesteld naar beneden. Maar er zijn nog steeds veel handjes nodig. Vooral omdat alle onderhoud- en herstelwerkzaamheden aan de turbines nu nog handmatig gebeuren. Dat kan natuurlijk niet zo blijven. Stel je voor die windparken en dan allemaal bootjes ertussen om monteurs daar te krijgen: dat wordt een chaos.

In het onderzoek is gebleken dat er veel enthousiasme is bij zowel onderwijsinstellingen als bij het bedrijfsleven. Het is vooral zoeken naar de eerste projecten. Mijn advies aan RVO was ook: stop met het onderzoeken of verkennen van Learning Communities, maar ga het vooral doen.”

John Baken is inmiddels niet meer werkzaam als projectmanager binnen TKI Wind op Zee. Bram van der Wees is nu binnen TKI Wind op Zee het aanspreekpunt voor de Human Capital Agenda.

Meer informatie

Lees de rapportage Learning Communities voor hernieuwbare elektriciteit op zee (pdf).