‘Er is nu maatschappelijke innovatie nodig’

Nieuwsbericht |
Maatschappelijk verantwoord innoveren energie
TKI Urban Energy
|

De grootste uitdaging van het Topconsortium voor Kennis en Innovatie (TKI) Urban Energy? De verduurzaming van bestaande woningen in Nederland. Om dit mogelijk te maken werkt het netwerk van bedrijven en kennisinstellingen vanuit een speciaal innovatieprogramma. ‘De focus ligt op implementatie en realisatie.’

TKI Urban Energy staat voor een fikse klus. De energietransitie vereist dat er rond 2021 50.000 woningen verduurzaamd zijn. En daarna moet het tempo omhoog, naar 200.000 woningen per jaar. Michiel Kirch, algemeen directeur van TKI Urban Energy: ‘Het innovatienetwerk doet veel om dit te bereiken. Zo worden kleinere en stillere warmtepompen geïntroduceerd, worden apparaten voor duurzame opwek en opslag op de markt gebracht en zorgen we voor een efficiëntere gebouwrenovatieketen. De kunst is om deze veranderingen grootschalig toe te passen. Zo komen we samen tot energieneutrale of zelfs energieleverende woonwijken.’

Diverse technieken proberen

Voordat grootschalige toepassing mogelijk is, probeert TKI Urban Energy de innovaties eerst op kleine schaal uit. Dat doet het in bestaande woonwijken: in zogenaamde living labs. Kirch: ‘Doorgaans worden bewoners gevraagd verschillende technieken tegelijk toe te passen. Alle actoren – van bewoners en installateurs tot kantoren en sportclubs – gaan vervolgens met elkaar in gesprek over hun ervaringen. Samen bepalen ze of en hoe de technieken op grotere schaal toepasbaar zijn. Wat er goed werkt en wat niet wordt zo inzichtelijk gemaakt. Dat maakt deze living labs heel leerzaam, effectief en charmant. Ze leiden tot nuttige feedback voor de energie-innovatiegemeenschap.’

Met een goed verhaal komen

Om de energietransitie te versnellen, is meer nodig dan alleen technologische innovaties. Kirch: ‘Daar heeft wel lange tijd de focus op gelegen. Nu we die technologie hébben en grootschalig willen implementeren, is er maatschappelijke innovatie nodig. Oftewel: manieren om zoveel mogelijk mensen in de samenleving enthousiast te krijgen over de transitieversnellers. Zodat zij deze in hun eigen huis, bedrijf of vereniging toepassen.’
Het is dan van belang om met een aantrekkelijk voorstel bewoners te benaderen. Kirch: ‘Door zo’n bewoner vanaf het begin te betrekken bij het ontwerpproces van de energievoorziening in een woonwijk, creëer je draagvlak voor ingrijpende verandering in de woonomgeving. Innovatie zal zich meer en meer richten op zulk soort maatschappelijke innovatie. Bewoners zijn best bereid om veranderingen door te voeren, maar dan moeten de professionals wel met een goede propositie komen.’

Niet zonder elkaar kunnen

Volgens Kirch gaan gedragsdeskundigen de komende tijd een veel belangrijkere rol spelen in het ontwerpen van energiesystemen. Zij zullen zich moeten verstaan met de technologiedeskundigen. Anders is elke poging om de energietransitie een succes te maken ten dode opgeschreven. ‘Ze hebben elkaar hard nodig. Een stevige boodschap, maar wel waar.’

Meer weten over innovatie in de energiesector? Kom naar de werksessie ‘Energietransitie: ontwerpen voor eindgebruikers’ op de Werkconferentie Topsector Energie 2018. Ook nieuwsgierig naar andere inspirerende sessies en sprekers? Bekijk dan het volledige programma van de conferentie.