Helden achter de schermen

.

In aflevering 5 spreken Xander en Martine met drie helden achter de schermen. Deze helden werken aan de afspraken, standaarden en andere randvoorwaarden om het onderling uitwisselen van energie digitaal mogelijk te maken. Dit doen ze op een manier waarop we zelf zeggenschap houden en allemaal mee mogen blijven doen.

Ze blikken samen terug op de vorige afleveringen van ‘Met de stroom mee’ en blikken ze vooruit op de vraag: hoe dan?  Hoe komen we tot een eerlijk, inclusief en democratisch energiesysteem?

Nieuwe afspraken – Klaas Hommes

Klaas werkt aan nieuwe afspraken die nodig zijn bij alle data-uitwisseling voor decentrale energieopwekking, afname en opslag. Dit doet hij via het Marktfaciliteringsforum en Beheerder Afspraken Stelsel, ook wel: MFF-BAS. Dit gremium speelt een onafhankelijke bemiddelende rol  anticiperend op het aankomende nieuwe wettelijke kader.

In zijn rol heeft Klaas ontdekt hoe belangrijk het is om ook met nieuwe partijen de discussie te voeren over de behoefte aan- en omgang met onze data.  “Netbeheerders zitten in een bekend stramien: als jij je meldt, moeten we je aansluiten en ondertussen het net uitbreiden. Des te fijner dat ook energiecoöperaties, prijsvergelijkende organisaties of Techniek-Nederland lid worden van MFF-BAS. Die stellen weer andere vragen en leggen bloot waar de behoefte ligt aan data.” Hij stelt dat we het stelsel kritisch moeten bekijken, zodat we geen trucs meer hoeven uit te halen om zaken voor elkaar te krijgen.

De architectuur van digitalisering – Harold Veldkamp

Harold werkt aan de architectuur van digitalisering. Hij houdt zich bezig met interoperabiliteit en afspraken over datadelen en cybersecurity. “Het moet veilig zijn en er moeten geen lock-ins kunnen ontstaan”. 

Harolds visie: “Als we zeggen dat wat in Olst, Scheveningen en Helmond gebeurt wenselijk is om op de bredere schaal van Nederland uit te rollen: wat is daar dan voor nodig om dat mogelijk te maken? Binnen het huidige systeem gaat dat niet functioneren zonder enorme netwerkinvesteringen. Onze missie moet worden om onze bestaande spullenboel veel beter te kunnen laten benutten. Binnen het huidige systeem krijg je dat niet voor elkaar. Dan gaan de netwerkkosten van drie tientjes in de maand eerder naar 300 euro in de maand. Het huidige systeem past niet meer. We moeten het anders organiseren, digitalisering maakt dit mogelijk, maar dan moeten we het wel goed doen.”

Een kader met oog voor rechtvaardigheid en inclusie – André jurjus

André Jurjus, van koepelorganisatie voor energiecoöperaties, Energiesamen, wil als coöperatieve beweging bijdragen aan het creëren van een ‘kader’ waarbinnen we met oog voor rechtvaardigheid en inclusie, de lokale energietransitie vorm kunnen geven. Hij vindt de aflevering over de Aardehuizen in Olst een fantastisch voorbeeld van hoe het zou kunnen, en hoe je van onderaf kunt opbouwen. Toch ligt de grootste uitdaging niet in een situatie die vanaf de start kan worden opgebouwd maar in de uitdaging om samen met bewoners van bestaande woningen een coöperatie van de grond te krijgen en deze mensen samen aan hun warmte- en energievoorziening te laten werken.

De eyeopener uit de podcastserie was voor André hetgeen in Helmond gebeurde. Technisch kan er al heel veel, maar er is een goede maatschappelijke bedding nodig, opdat de techniek niet tot verkeerde resultaten leidt. Bestuurders zijn zich in Helmond werkelijk gaan verdiepen in digitalisering en ontwikkelden een visie: hoe willen we dit gaan doen en welke spelregels leggen we vast, zodat digitale energie oplossingen eerlijk blijven, inclusief en democratisch bestuurbaar? Coöperaties hebben dit ook nodig om aan de slag te kunnen. We moeten een kader met elkaar creëren met het oog op rechtvaardigheid en sociale inclusie.”

Aan het einde van de aflevering blikken Xander en Martine terug op wat ze geleerd hebben de afgelopen afleveringen, en of ze er nu zijn. De conclusie volgens Martine: 

“We zijn zeker op de juiste plekken geweest en we hebben gezien door de ogen van een aantal pioniers, dat digitale oplossingen echt ondersteunend kunnen zijn bij het faciliteren van lokale uitwisseling van energie.

Maar wat gebeurt er als die digitale platforms losgezongen raken van de lokale fysieke realiteit en door Siliconvalley worden ingericht met andere uitgangspunten en intenties, dan lokaal de boel in balans houden?

Daar heb ik nog steeds geen goed zicht op!” 

Wordt vervolgd in aflevering 6, die tevens de aftrap vormt van een tweede serie, gericht op het ontrafelen van de logica en intenties achter digitale platforms die de energietransitie gaan faciliteren. “Worden wij gestuurd door platforms, of sturen wij de platforms?”

Leestips